Nazi-kabouter leidt tot ophef

Mag een tuinkabouter de Hitlergroet brengen? De Duitse justitie onderzoekt deze vraag naar aanleiding van klachten over het beeld van kunstenaar Ottmar Hörl.

De kabouter in de etalage van galerie Weigl in Neurenberg geeft tot ver buiten Duitsland rumoer. Nazisymbolen, zoals het hakenkruis en de Hitlergroet, zijn in Duitsland om begrijpelijke redenen verboden. Het gebruik van foute symbolen in anti-nazistische uitingen wordt echter doorgaans wel toegestaan.

Ottmar Hörl liet zevenhonderd afdrukken maken van zijn Nazi-kabouter, die voor zo’n veertig euro per stuk worden verkocht. De kabouters zijn onderop bestempeld met het woord poisoned (vergiftigd).

Eind vorig jaar zei Hörl bij de expositie van honderd van zijn kabouters op de Gentse kunstbeurs Lineart dat hij zich bewust langs de grens van het betamelijke beweegt: “Ik ben het gewoon dat mijn werk reactie uitlokt, meer nog: het is juist de bedoeling om een polemiek op gang te brengen.”

Hij zegt te willen waarschuwen tegen manipulatie: “De vergiftigde kabouter toont dat mensen een gevaarlijke massa kunnen vormen als er rituelen en gebaren gebruikt worden die in specifieke omstandigheden vernietigend kunnen zijn voor de eigen soort. Het komt er op aan ons onder geen enkel beding te laten manipuleren.”

Hij weet dat zijn kunst bij sommige beschouwers woede opwekt: “Ik kan me goed voorstellen dat iemand die de concentratiekampen heeft meegemaakt, hier schuimbekkend van woede alle dwergen op een hoop gooit. Op zo’n man of vrouw zou ik niet kwaad kunnen zijn. Kritiek moet gekoesterd worden. Het zou pas een ramp zijn indien een installatie zoals deze geen vragen of discussie oproept.”

Hörl maakte al vaker kabouterkunst, waaronder kleurrijke kabouters met opgeheven middelvingers. Hij gebruikt grote woorden voor zijn nogal kinderlijke kunst: “De interactie met de gewone man, daar is het mij om te doen. Ik heb een broertje dood aan het gesloten, exclusieve en dikwijls elitaire kunstmilieu waar alleen de happy few zich in kunnen bewegen.”

“De democratisering van kunst mag geen dode letter blijven. Iedereen moet kunnen meedenken over mijn objecten en zich in een emotionele bevlieging één van mijn vergiftigde dwergen als leuk hebbeding kunnen aanschaffen, gewoon omdat hij of zij zich aangesproken voelt”, aldus Hörl, die niet alleen zelf kunst maakt maar ook de kunstacademie in Neurenberg leidt.

Update: Kabouter mag Hitlergroet brengen

Lees ook:Kabouter mag Hitlergroet brengen
Lees ook:Bouw Caspar-David Friedrich museum vertraagd
Lees ook:‘Scheringa Museum gewoon gebouwd’
Lees ook:Koningin Beatrix in brons gebeeldhouwd
Lees ook:Fries Museum verspreidt 45.000 bakstenen