De bijzondere ontdekking van onbekend werk van Frans Post

Blauwlipmeerkat, Frans Post (1612–1680), Noord-Hollands Archief, Haarlem. Waterverf en gouache, met pen in zwart, over grafiet, ca. 1638–1644

Blauwlipmeerkat, Frans Post (1612–1680), Noord-Hollands Archief, Haarlem. Waterverf en gouache, met pen in zwart, over grafiet, ca. 1638–1644

In het Noord-Hollands Archief in Haarlem zijn 34 geheel onbekende tekeningen ontdekt van Frans Post (1612-1680). Deze 17e-eeuwse kunstenaar uit Haarlem, die tussen 1637-1644 in Nederlands-Brazilië werkte in het gevolg van gouverneur Johan Maurits van Nassau, is beroemd geworden met zijn schilderijen van Braziliaanse landschappen. Dat Post de inheemse flora en fauna op deze voorstellingen had geschilderd aan de hand van in Brazilië getekende voorstudies werd vermoed, maar tot nog toe was geen enkele plant- of dierstudie van zijn hand bekend. De tekeningen zijn het ontbrekende puzzelstukje in het oeuvre van de Haarlemse schilder.

Alexander de Bruin, conservator beeldcollecties van het Noord-Hollands Archief in Haarlem, trof de voorstudies van onder meer een witlippekari, grijpstaartstekelvarken, negenbandgordeldier, capibara, jaguar, witooropossum en blauwlipmeerkat bij toeval aan tijdens digitaliseringswerkzaamheden. Het verhaal van de opzienbarende ontdekking wordt gepubliceerd in het september-nummer van het internationale tijdschrift Master Drawings. Vanaf 7 oktober tot en met 8 januari 2017 toont het Rijksmuseum de ontdekte tekeningen, samen met zes schilderijen van Post, een wandkaart én opgezette dieren uit Naturalis Biodiversity Center in Leiden, in de tentoonstelling Frans Post. Dieren in Brazilië.

De 34 dierentekeningen waren onderdeel van een groter portfolio met 160 tekeningen van vogels door de kunstenaars Pieter Holsteijn de Oudere en de Jongere. Het portfolio werd in 1888 geschonken aan het Noord-Hollands Archief, maar de tekeningen van Frans Post moeten waarschijnlijk al veel eerder in de map terecht zijn gekomen. Ze werden echter tot 2010 nooit opgemerkt. Deze bijzondere vondst werd grondig onderzocht om vast te stellen dat de tekeningen ook echt door Post zijn gemaakt. Het Noord-Hollands Archief, het tijdschrift Master Drawings en het Rijksmuseum werkten hierbij nauw samen. Na vergelijking van de dieren op de tekeningen met die op de schilderijen kwam onomstotelijk vast te staan dat het daadwerkelijk om werk van Post gaat. Zo vormen een schets in grafiet en een uitgewerkte tekening in gouache en aquarel van een capibara de voorstudies voor hetzelfde dier op een schilderij in het Louvre. Dit is het enige in Brazilië gemaakte werk waarop een inheems dier prominent is afgebeeld.

Alexander de Bruin, conservator beeldcollecties van het Noord-Hollands Archief, over zijn ontdekking: “De tekeningen met hun bijschriften hebben een frisheid, die je het gevoel geven dat je echt over de schouder van Frans Post mee kijkt, terwijl hij de fascinerende fauna van de Nieuwe Wereld vastlegt. De dierstudies vormen de missing link tussen Posts zevenjarige Braziliaanse avontuur en de artistieke verwerking daarvan in zijn Haarlemse oeuvre. Het Rijksmuseum en Master Drawings hebben het grote belang van deze spectaculaire ontdekking onverwijld opgepakt en zich ingezet om de belangwekkende ontdekking aan het grote publiek te kunnen tonen, waarvoor ik hun oprecht dankbaar ben.”

 

In het Rijksmuseum zijn rondom de tentoonstelling Frans Post diverse activiteiten te doen en te zien.

  • The Big Draw. Op 8 en 9 oktober organiseert het Rijksmuseum voor de derde keer het tekenweekend The Big Draw. Door het hele museum zijn tekenactiviteiten voor jong en oud. De tentoonstelling en de opgezette dieren van Naturalis maken onderdeel uit van het programma
  • Publiekslezing | 23 oktober | Frans Post en de Nieuwe Wereld, door Alexander de Bruin en Eveline Sint Nicolaas
  • Symposium Frans Post. Dieren in Brazilië | 22 november 2016 | Historici en kunsthistorici gaan verder in op de ontdekking van de tekeningen, het oeuvre en de werkwijze van Frans Post. Met o.a. lezingen van Alexander de Bruin, Frits Duparc, Quentin Buvelot, Oscar Hefting en Rebecca Parker Brienen onder gezamenlijk voorzitterschap van Jane Turner en Frans Post specialist Pedro Corrêa do Lago.
  • Audiotour Freek Vonk Gratis verkrijgbaar op smartphone via de Rijksmuseum-app of te huur in het museum (€5)
  • Dierenatelier in de Picknickruimte – met gratis tekenactiviteiten voor families en kinderen tijdens weekenden en vakanties

Beeld: Blauwlipmeerkat, Frans Post (1612–1680), Noord-Hollands Archief, Haarlem. Waterverf en gouache, met pen in zwart, over grafiet, ca. 1638–1644

Lees ook:Hollandse Michelangelo in het Frans Hals Museum
Lees ook:Frans Hals in het Metropolitan Museum
Lees ook:Een weekend tekenen in het Rijksmuseum
Lees ook:Rembrandt, een jongensdroom
Lees ook:Het Melkmeisje krijgt een nieuwe buurvrouw

1 Reacties // Reageer

One thought on “De bijzondere ontdekking van onbekend werk van Frans Post

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

Naam

Website

Het kan vijf minuten duren voordat nieuwe reacties zichtbaar zijn.

De volgende HTML tags en attributen zijn toegestaan: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>